สมองเสื่อมทำไมชอบโกหก

การพูดไม่ตรงกับความจริงเป็นพฤติกรรมหนึ่งที่พบได้ในผู้ป่วยสมองเสื่อม พฤติกรรมดังกล่าวอาจสร้างปัญหาน่าปวดหัวให้กับผู้ดูแลและครอบครัว และบางครั้งก็ทำให้ปวดใจ
ผู้ป่วยอาจพูดว่า
- ไม่มีใครหาข้าวให้กินเลยตั้งแต่เช้า
- คนในบ้านทำร้าย หรือขังไว้ไม่ให้ไปข้างนอก
- ลูกขโมยแหวน สร้อยคอ ของมีค่า
- ตรงมุมห้องมีผู้หญิงกับเด็กยืนอยู่
ฯลฯ
คนรอบข้างผู้ป่วยต้องคอยขบคิดว่าผู้ป่วยพูดความจริงหรือเท็จกันแน่ บางเรื่องเหลือเชื่อเกินจริง บางเรื่องก็ชวนสงสัยเนื่องจากมีความเป็นไปได้ ถ้าเป็นการกล่าวหามักจะทำให้ผู้ดูแลหรือคนที่ถูกกล่าวหาเสียใจ เสียความรู้สึก ดูแลอย่างดีแต่กลับถูกมองว่าเป็นคนร้าย หรือคนในครอบครัวอาจทะเลาะกันเองจากสิ่งที่ผู้ป่วยบอกเล่า
- ไม่มีใครหาข้าวให้กินเลยตั้งแต่เช้า
- คนในบ้านทำร้าย หรือขังไว้ไม่ให้ไปข้างนอก
- ลูกขโมยแหวน สร้อยคอ ของมีค่า
- ตรงมุมห้องมีผู้หญิงกับเด็กยืนอยู่
ฯลฯ
คนรอบข้างผู้ป่วยต้องคอยขบคิดว่าผู้ป่วยพูดความจริงหรือเท็จกันแน่ บางเรื่องเหลือเชื่อเกินจริง บางเรื่องก็ชวนสงสัยเนื่องจากมีความเป็นไปได้ ถ้าเป็นการกล่าวหามักจะทำให้ผู้ดูแลหรือคนที่ถูกกล่าวหาเสียใจ เสียความรู้สึก ดูแลอย่างดีแต่กลับถูกมองว่าเป็นคนร้าย หรือคนในครอบครัวอาจทะเลาะกันเองจากสิ่งที่ผู้ป่วยบอกเล่า
การพูดไม่ตรงกับความจริง เป็นอาการหนึ่งของภาวะสมองเสื่อมที่ทำให้การทำงานของสมองแปรปรวนไป ไม่ใช่ความตั้งใจของผู้ป่วย
สาเหตุอาจมาจาก
1. ปัญหาความความจำของผู้ป่วย จึงทำให้จำสับสนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เวลาที่เกิด หรือจำบทสนทนาไม่ได้ จำไม่ได้ว่าใครพูด
2. สมองสร้างความทรงจำขึ้นเองเพื่อเติมช่องว่างในส่วนที่ลืมไป
3. เห็นภาพหลอน ผู้ป่วยอาจเห็น ได้ยิน หรือรับรู้ในสิ่งที่ไม่มีจริง ไม่ได้เกิดขึ้นแม้แต่น้อย
4. หลงผิด มีความเชื่อไม่ตรงกับความจริง เช่น เชื่อว่ามีคนมาขโมยของ
5. ผู้ป่วยอาจปกปิดความจริง เพราะไม่กล้าบอกตรง ๆ เช่น ปกปิดปัญหาความจำ ปัญหาบางอย่างของตัวเอง หรือเมื่อถูกซักไล่เลียงมากเข้าจึงโกหกเพื่อให้คำตอบที่คนฟังพอใจ หรืออาจเกิดจากการลืมแต่อับอายถ้าบอกความจริง
คนสมองเสื่อมกับคนสมองดีอาจทะเลาะกันเป็นประจำ เพราะคนสมองดีมักจะ พยายามอธิบายเพื่อแก้ไขความเข้าใจผิดของผู้ป่วย
แต่ จะบอกอย่างไรก็ไม่รับฟัง เนื่องจากผู้ป่วยสมองเสื่อมเชื่อว่าสิ่งที่ตนเองพูดเป็นเรื่องจริง
การเรียนรู้ทำความเข้าใจกับอาการของโรค จะช่วยให้รับมือกับปัญหาพฤติกรรมของผู้ป่วยได้ดียิ่งขึ้น
1. ปรับตัวปรับใจ เข้าใจและรับรู้ว่าข้อเท็จจริงคือพฤติกรรมไม่ปกตินี้เกิดจากความเสียหายในสมอง ผู้ป่วยไม่ได้ตั้งใจโกหก
2. พิจารณาดูว่าจำเป็นต้องแก้ไขสิ่งที่ผู้ป่วยพูดหรือไม่ การแก้ไขทุกครั้งอาจส่งผลให้ผู้ป่วยเสียความมั่นใจ และเกิดความเครียด
3. หลีกเลี่ยงการโต้เถียง อธิบาย หรือหาข้อพิสูจน์ให้ผู้ป่วยยอมจำนนต่อหลักฐาน ปรับเปลี่ยนเป็นการยอมรับ “โลกในความเป็นจริง” ของผู้ป่วย
4. เบี่ยงเบนความสนใจ ชวนคุยเรื่องอื่น หรือชวนทำกิจกรรมอื่นที่ผู้ป่วยชอบ
5. การพูดไม่ตรงความจริงอาจมีสาเหตุอื่น พิจารณาดูว่าผู้ป่วยกำลังมีปัญหาสุขภาพทางร่างกายหรือจิตใจ เพื่อช่วยเหลือให้ตรงจุด
6. พยายามทำกิจวัตรประจำวันให้เป็นเวลาเดิม ดูแลสภาพแวดล้อมให้ผู้ป่วยคุ้นเคย ไม่ปรับเปลี่ยนภายในบ้านจนแปลกตาไปมาก เพื่อป้องกันความรู้สึกสับสนและช่วยสร้างความรู้สึกปลอดภัยให้ผู้ป่วย
7. ขอคำแนะนำจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ อาจเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้ดูแลท่านอื่น
*อย่างไรก็ตามอย่าปักใจเชื่อว่าผู้ป่วยโกหกจนละเลยการตรวจสอบข้อเท็จจริง
การถูกผู้ป่วยเข้าใจผิด นอกจากเสียความรู้สึกแล้ว หากคนในครอบครัวหรือคนรอบข้างเชื่อและหวาดระแวงตาม ทำให้ผู้ดูแลไม่ได้รับความเป็นธรรม จึงจำเป็นต้องปกป้องตนเองเอาไว้ก่อน
1. พูดกับคนในครอบครัว เพื่อน หรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้รับรู้สถานการณ์ ระบายความรู้สึก หรือขอคำปรึกษา
2. บันทึกและเก็บหลักฐานเกี่ยวกับการเงิน การใช้จ่าย และทรัพย์สินของผู้ป่วย ทำให้โปร่งใส พร้อมชี้แจง
3. หาพยานบุคคล หรือติดกล้องวงจรปิดเพื่อใช้เป็นหลักฐาน
บทความที่เกี่ยวข้อง











