สูงอายุเวียนหัวง่ายแก้ยังไงดี

ผู้สูงอายุมักจะมีอาการเวียนศีรษะเป็นเรื่องปกติ แต่อาการที่ดูเล็กน้อยเหมือนไม่ใช่ปัญหาใหญ่กลับมีอันตรายแฝง เพราะถ้าอาการเวียนศีรษะเกิดขึ้นบ่อย ๆ อาจมีสาเหตุที่ไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ยังมีโอกาสเสี่ยงหกล้มง่าย สำหรับผู้สูงอายุแล้วการหกล้มอาจทำให้กระดูกหัก กลับมาเดินอีกไม่ได้ หรืออาจศีรษะกระแทกพื้นได้

อายุมากทำไมเวียนหัวบ่อย 

อาการเวียนศีรษะเกิดได้จากหลายสาเหตุ 

- ระบบต่าง ๆ ที่ช่วยการทรงตัว หูชั้นใน การมองเห็น ประสาทรับความรู้สึก กล้ามเนื้อ และข้อต่อเสื่อมลง
- ความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงกะทันหัน เมื่อลุกขึ้นยืนเร็วเกินไป มักมีอาการไม่เกิน 2-3 นาที เมื่อความดันโลหิตเป็นปกติ อาการเวียนศีรษะก็จะหายไป

- เป็นโรค เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง ซีด โรคเกี่ยวกับดวงตา หูน้ำหนวก น้ำในหูไม่เท่ากัน โรควิตกกังวล หรือโรคทางระบบประสาท เช่น พาร์กินสัน

- มีปัญหานอนไม่หลับ หลับไม่สนิท นอนหลับยาก ตื่นขึ้นมามักอ่อนเพลียและอาจเวียนศีรษะ

- อยู่ในส่ิงแวดล้อมกระตุ้นอาการ เช่น อากาศร้อนอบอ้าว เสียงดัง หรืออยู่ในฝูงชนมาก ๆ รถแล่นเร็วผ่านไปมา

- ภาวะขาดธาตุเหล็กธาตุเหล็ก หรือโรคโลหิตจาง มักจะมีอาการอ่อนเพลียและซีดเซียว

- ร่างกายอ่อนแอจากการเจ็บป่วย

- น้ำตาลในเลือดต่ำ โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้อินซูลิน

- ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาลดความดันโลหิต ยารักษาซึมเศร้าและรักษาอาการทางจิตบางชนิด ยาแก้ปวดที่มีฤทธิ์ต่อระบบประสาท ยาคลายเครียด ยาแก้แพ้ที่ทำให้ง่วง และ ยานอนหลับ

สัญญาณอันตรายรีบพบแพทย์

อาการเวียนศีรษะอาจไม่ใช่เรื่องปกติของวัยสูงอายุเสมอไป หากเวียนศีรษะร่วมกับอาการดังต่อไปนี้ควรรีบพาไปพบแพทย์โดยด่วน

1. ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน
2. แขนขาอ่อนแรงหรือชาฉับพลัน พูดไม่ชัด หรือสับสน

3. มองเห็นภาพซ้อนหรือเดินเซผิดปกติอย่างฉับพลัน

4. เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรือหมดสติ

บริหารลดอาการเวียนหัว 

การบริหารตา ศีรษะ การนั่ง ยืน และเดินบริหารนี้ช่วยบริหารการมองเห็น ฝึกสมดุลร่างกายการทรงตัว การไหลเวียนเลือดไปยังสมองได้ดีขึ้น คลายกล้ามเนื้อคอและไหล่ ฝึกให้เคยชินกับการเคลื่อนไหวตามธรรมชาติ ทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน ช่วยลดโอกาสหกล้มจากปัญหาการมองเห็นได้ไม่ชัดตอนกลางคืน  

ข้อแนะนำ : ควรบริหารในช่วงที่อาการเวียนศีรษะดีขึ้น หรือ อาการเริ่มคงที่แล้ว 

บริหารตา 
   
1. มองขึ้นลงช้า ๆ แล้วค่อย ๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง           
2. มองไปทางซ้าย-ขวาช้า ๆ แล้วค่อย ๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง

3. ยกนิ้วชี้พร้อมเหยียดแขนไปข้างหน้าจนสุด  แล้วค่อย ๆ เลื่อนนิ้วเข้าหาตัวให้ห่างจากหน้าประมาณ 1 ฟุต เริ่มทำช้าๆ แล้วค่อย ๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง
           
บริหารศีรษะ

1. ก้มหน้า-เงยหน้า ช้า ๆ แล้วค่อยๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง จากนั้นหลับตาแล้วทำซ้ำ 

2. หันศีรษะจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่งช้าๆ แล้วค่อย ๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง จากนั้นหลับตาแล้วทำซ้ำ 

นั่งบริหาร 
             
1. ยกไหล่ขึ้น-ลงทั้ง 2 ข้างสลับกัน 20 ครั้ง

2. หันไหล่ไปทางขวาแล้วหันไปทางซ้าย ทำ 20 ครั้ง

3. นั่งเก้าอี้ ก้มตัวไปข้างหน้าทำท่าหยิบของจากพื้น กลับมานั่งตรง ทำ 20 ครั้ง

ยืนบริหาร             

1. นั่งบนเก้าอี้ ลุกขึ้นยืนช้า ๆ  แล้วค่อย ๆ ทำเร็วขึ้น 20 ครั้ง จากนั้นหลับตาแล้วทำซ้ำ             
  
2. โยนลูกบอลจากมือข้างหนึ่งไปยังอีกข้างหนึ่ง ให้บอลอยู่เหนือระดับสายตา ทำ 10 ครั้ง
  
เดินบริหาร                

1. เดินขึ้น – ลงทางลาดขณะลืมตา 10 ครั้ง จากนั้นหลับตาแล้วทำซ้ำ 

2. เดินขึ้น – ลงบันไดขณะลืมตา 10 ครั้ง จากนั้นหลับตาแล้วทำซ้ำ 

หมายเหตุ

*ขณะบริหารควรมีคนดูแลใกล้ชิด ช่วยระวังการหกล้ม

*เมื่อเริ่มบริหารในระยะแรกอาจมีอาการมึนงง เวียนศีรษะ หลังจากบริหารเป็นประจำอาการจะค่อย ๆ ลดลงและหายไป

ดูแลผู้สูงอายุลดเสี่ยงหกล้ม 

1. เมื่อผู้สูงอายุรู้สึกเวียนหัว ให้หยุดเดิน นั่งหรือนอนพักก่อนสักครู่ 
2. เลี่ยงการรีบลุกจากที่นอน ค่อย ๆ เปลี่ยนท่าจากนอนเป็นนั่ง แล้วจึงค่อยลุกขึ้นยืน

3. สังเกตการใช้ยา หากสงสัยว่าสาเหตุเกิดจากยา แนะนำให้ปรึกษาแพทย์  ไม่ควรหยุดยาเอง

4. หากอาการเวียนศีรษะเกิดขึ้นบ่อย หรือมีอาการรุนแรงขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อรักษาอาการให้ตรงกับสาเหตุ